Tolken zwijgen in alle talen

Internationalisering van onze samenleving vergroot de behoefte aan goede tolken en vertalers. Ook justitie kan niet meer zonder, maar wil wel voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Daarom verlaagt het ministerie van Justitie en Veiligheid haar kwaliteitseisen.


Volgens het ministerie van Justitie & Veiligheid is er een tekort aan beëdigde tolken en vertalers. Door het beroepsregister open te stellen voor mensen met een lagere taalbeheersing dan wettelijk vereist en aanvullende kwaliteitseisen te verlagen, kunnen ook mensen zonder opleiding in tolkvaardigheden worden ingezet als tolk. Een onwenselijke ontwikkeling voor een door het ministerie zelf gecreëerd probleem: schijnschaarste.

 

Als enige opdrachtgever binnen haar domein heeft het ministerie de beschikking over ruim 2600 gekwalificeerde tolken en vertalers. Deze ondernemers voldoen aan alle wettelijke eisen en beheersen de bron- en doeltaal op C1-niveau, waarmee ze de kwaliteit van de nationale opsporing, rechtspraak, handhaving en veiligheid kunnen waarborgen.

 

Helaas heeft het ministerie door haar eigen beleid een schijnschaarste gecreëerd. De tarieven van deze beroepsgroep zijn in de voorgaande decennia niet geïndexeerd en de reiskostenregeling stamt nog uit 1963. Een tolk wordt geacht de hele dag beschikbaar te zijn, terwijl hij vaak minder dan een dagdeel voor zijn tolwerkzaamheden kan factureren. Trek van de betaalde uren nog de scholingskosten, belastingen, verzekeringen, pensioen- en beroepskosten af, en er blijft bar weinig over. Logischerwijs zijn tolken en vertalers genoodzaakt hun diensten ook in andere sectoren aan te bieden waar kwaliteit en integriteit nog waarde heeft.

 

Naast het openstellen van het beroepsregister wil de minister gebruik gaan maken van commerciële aanbestedingen, zodat het ministerie in de toekomst kan putten uit een groot aanbod tolken en vertalers tegen een laag tarief.

 

Met dit beleid komt de kwaliteit van tolk- en vertaaldiensten binnen het domein Justitie & Veiligheid ernstig in gevaar.

Wij hebben de resolutie al ondertekend. Tekent u ook?

 

Wij, de leden van de Actiegroep Registertolken en -vertalers, verklaren het volgende.

 

  1. De beëdigde Registertolken en -vertalers staan als onafhankelijke professionals garant voor de kwaliteit en integriteit die wettelijk is vereist in het domein van justitie, politie en Immigratie- en Naturalisatie Dienst.

  2. De minister van J&V wil het nationale Register van Beëdigde Tolken en Vertalers openstellen voor tolken met een lager taalbeheersingsniveau dan wettelijk is vereist. Dat is in strijd met de Europese Richtlijn 2010/64/EU en is schadelijk voor de kwaliteit van de nationale opsporing, rechtspraak, handhaving en veiligheid, waarvoor de minister verantwoordelijk is. Wij eisen dat de minister alleen tolken toelaat in het Register die voldoen aan het huidige wettelijk vereiste taalbeheersingsniveau (C1).

  3. De minister van J&V heeft als enige opdrachtgever van tolk- en vertaaldiensten binnen zijn domein een monopoliepositie. Dat heeft geleid tot eenzijdige contractvorming en tariefbepaling, waardoor de tarieven voor Registertolken en -vertalers in tientallen jaren niet zijn geïndexeerd. Wij eisen als opdrachtnemers een meer gelijkwaardige positie in de contractvorming met voldoende onderhandelingsruimte voor een fatsoenlijk tarief.

  4. De minister van J&V wil alle tolk- en vertaaldiensten aanbesteden aan intermediairs, louter om budgettaire redenen. Dit leidt direct tot een positieverslechtering van de Registertolken en -vertalers die als professionele ondernemers tot afhankelijke flexwerkers worden gedegradeerd. Bovendien is het aantoonbaar duurder. Wij eisen dat de minister zich gedraagt als een goed opdrachtgever.

  5. De minister van J&V wil in de aanbesteding van tolk- en vertaalopdrachten minimumtarieven instellen. In de praktijk blijkt nu al dat intermediairs beweren dat er geen ruimte is om opdrachten aan te bieden tegen een hoger tarief. Als gevolg daarvan is er voor ons als opdrachtnemers door toedoen van de minister geen onderhandelingsruimte. Het minimumtarief is tevens een eenzijdig opgelegd maximumtarief. Dit tarief staat absoluut niet in verhouding tot de verantwoordelijke taken die wij binnen het J&V-domein vervullen. Wij eisen meer onderhandelingsruimte voor een rechtvaardige tariefvorming die recht doet aan onze professionele waarde en de bijbehorende verantwoordelijkheden. Tevens eisen wij een beloningssysteem ten minste naar Duits voorbeeld (Justizvergütungs- und -entschädigungsgesetz, § 9 en 11 JVEG).

  6. De minister van J&V brengt met het programma “Tolken in de Toekomst” de kwaliteit en de levering van tolk- en vertaaldiensten in het domein van Justitie en Veiligheid ernstig in gevaar. Bovendien zullen steeds meer Registertolken en -vertalers geen opdrachten meer aanvaarden van deze opdrachtgever, maar zich genoodzaakt zien hun heil elders te zoeken. Wij eisen dat de minister zijn verantwoordelijkheid neemt en het programma “Tolken in de Toekomst” afblaast.

 

Culemborg, 15 december 2019